Zmiany w wykazie lektur

Fot, jcomp/pl.freepik.com

W piątek 13 sierpnia minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek podpisał nowelizacje rozporządzeń określających m.in. zmiany w wykazie lektur z języka polskiego na wszystkich etapach kształcenia. Zmiana ta będzie obowiązywać od roku szkolnego 2021/2022.

Zmiany dotyczą głównie lektur uzupełniających (w przypadku klas I-III szkoły podstawowej – propozycji lektur do wspólnego i indywidualnego czytania) i polegają – według MEiN – na zaproponowaniu takich pozycji książkowych, które warto omawiać z uczniami ze względu na ich walory edukacyjne i wychowawcze (czytelny system wartości), elementy konstrukcyjne utworu (konstrukcja świata przedstawionego, wyraziście zarysowana akcja) oraz warstwę językową utworu (polszczyzna staranna, pozbawiona wulgaryzmów i kolokwializmów, nadmiernych ozdobników).

MEiN zapowiedział, że dla nauczycieli języka polskiego zostanie przygotowany i opublikowany (z końcem sierpnia br.) na stronie internetowej Ośrodka Rozwoju Edukacji komentarz dydaktyczny do zmian na liście lektur w szkole podstawowej (na I i II etapie edukacyjnym) i w szkołach ponadpodstawowych.

Z listy lektur dla klas I-III szkoły podstawowej usunięto pozycje: Alina Centkiewiczowa i Czesław Centkiewicz „Zaczarowana zagroda”, Mira Jaworczakowa „Oto jest Kasia”, Leszek Kołakowski „Kto z was chciałby rozweselić pechowego nosorożca?” i Marcin Pałasz „Sposób na Elfa”.

Zamiast tych lektur najmłodsi uczniowie będą mogli poznać takie utwory: Dorota Gellner „Wścibscy„, Julita Grodek „Mania, dziewczyna inna niż wszystkie. Opowieść o Marii Skłodowskiej-Curie”, Tom Justyniarski „Psie troski, czyli o wielkiej przyjaźni na cztery łapy i dwa serca”, Piotr Kordyasz „Lolek. Opowiadania o dzieciństwie Karola Wojtyły” (fragmenty), Zofia Kossak-Szczucka „Kłopoty Kacperka góreckiego skrzata”, Asa Lind „Piaskowy Wilk”, Aleksandra i Daniel Mizielińscy „Którędy do Yellowstone? Dzika podróż po parkach narodowych”.

Z kolei z listy lektur uzupełniających dla klas IV-VI szkoły podstawowej usunięto powieść Karola Maya „Winnetou”, a w klasach VII-VIII książkę Nancy H. Kleinbaum „Stowarzyszenie Umarłych Poetów”.

Jednocześnie rozszerzono listę lektur uzupełniających dla klas IV-VI o następujące pozycje: Carlo Collodi „Pinokio”, John Flanagan „Zwiadowcy. Księga 1. Ruiny Gorlanu”, Emilia Kiereś „Rzeka”, Zofia Kossak-Szczucka „Topsy i Lupus”, Bolesław Leśmian „Klechdy sezamowe”, Alan Aleksander Milne „Kubuś Puchatek”, Longin Jan Okoń „Tecumseh”, Ferdynand Antoni Ossendowski „Słoń Birara”, Jacek Podsiadło „Czerwona kartka dla Sprężyny” i Louis de Wohl „Posłaniec króla”.

Ponadto przeniesiono z wykazu lektur obowiązkowych do wykazu lektur uzupełniających dla klas IV-VI pozycję „Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi” Rafała Kosika.

Z listy lektur obowiązkowych dla klas VII-VIII przesunięto na listę lektur uzupełniających książkę Melchiora Wańkowicza „Ziele na kraterze”. Przesunięto też z wykazu lektur uzupełniających z klas VII-VIII do wykazu lektur uzupełniających w liceach ogólnokształcących i technikach pozycję „Jan Paweł II, Przekroczyć próg nadziei” (fragmenty).

Z listy obowiązkowych lektur szkolnych w liceach i technikach w zakresie podstawowym usunięto wybrane wiersze Marcina Świetlickiego, a w zakresie rozszerzonym wykreślono: Jan Parandowski „Mitologia” część II „Rzym”, François Villon „Wielki testament” (fragmenty), Piotr Skarga „Żywoty świętych” (fragmenty).

Z zalecanych dzieł teatralnych i filmowych zrezygnowano z „Apocalypsis cum figuris” (reż. Jerzy Grotowski) i „Zezowate szczęście” (reż. Andrzej Munk), a z tekstów polecanych do samokształcenia zrezygnowano z pozycji: Ewelina Nurczyńska-Fidelska, Barbara Parniewska, Ewa Popiel-Popiołek, Halina Ulińska „Film w szkolnej edukacji humanistycznej”.

Jednocześnie rozszerzono listę lektur uzupełniających w zakresie podstawowym o następujące pozycje: „Kronika książąt polskich” (oprac. Jerzy Wojtczak-Szyszkowski), Juliusz Słowacki „Listy do matki” (fragmenty), Henryk Sienkiewicz „Listy z podróży do Ameryki” (fragmenty), Stefan Żeromski „Ludzie bezdomni”, Ryszard Krynicki – wybór wierszy, Adam Zagajewski – wybór wierszy, Witold Pilecki „Raport Witolda”, Wiesław Kielar „Anus mundi”, Zofia Kossak-Szczucka „Pożoga. Wspomnienia z Wołynia 1917-1919”, Jarosław Iwaszkiewicz – wybrane opowiadanie, John Ronald Reuel Tolkien „Władca pierścieni. Drużyna pierścienia”.

Do lektur uzupełniających w zakresie rozszerzonym dodano pozycje: Zofia Kossak-Szczucka „Błogosławiona wina”, Ferdynand Antoni Ossendowski – „Mocni ludzie”, „Ludzie, zwierzęta, bogowie”, Krystyna Lubieniecka-Baraniak „Gdy brat staje się katem”, Jan Paweł II „Przekroczyć próg nadziei” (fragmenty), „Tryptyk rzymski”, „Pamięć i tożsamość” (fragmenty), „Fides et ratio” (fragmenty), Karol Wojtyła „Przed sklepem jubilera”, Stefan Wyszyński „Zapiski więzienne”, Paweł Zuchniewicz „Ojciec wolnych ludzi. Opowieść o prymasie Wyszyńskim”.

Listę zalecanych dzieł teatralnych i filmowych rozszerzono o „Przerwanie działań wojennych” (reż. Juliusz Machulski), a listę tekstów polecanych do samokształcenia o pozycje: Jan Błoński „Język właściwie użyty. Szkice o poezji polskiej drugiej połowy XX wieku”, Grażyna Borkowska „Pozytywiści i inni”, Włodzimierz Dłubacz „O kulturę filozofii”, Keith Houston „Książka. Najpotężniejszy przedmiot naszych czasów zbadany od deski do deski”, Czesław Jaroszyński i Piotr Jaroszyński „Kultura słowa. Podstawy retoryki klasycznej”, Piotr Jaroszyński „Człowiek i nauka. Studium z filozofii kultury”, Karl Jaspers „Idea uniwersytetu”, Teresa Kowalik i Przemysław Słowiński „Królewski dar. Co Polska i Polacy dali światu”, Jakub Z. Lichański „Retoryka. Historia – Teoria – Praktyka”, t. I i II, „O polską kulturę humanistyczną. Z Mieczysławem A. Krąpcem OP rozmawia Piotr S. Mazur”, Ryszard Przybylski „Klasycyzm, czyli prawdziwy koniec Królestwa Polskiego”.

Źródło: MEiN, bankier.pl

Typ szkoły

Lektury usunięte

Nowe pozycje na listach

Przeniesienia

Szkoła podstawowa: klasy IIII

  1. Alina Centkiewiczowa i Czesław Centkiewicz, Zaczarowana zagroda;

  2. Mira Jaworczakowa, Oto jest Kasia;

  3. Leszek Kołakowski, Kto z was chciałby rozweselić pechowego nosorożca?;

  4. Marcin Pałasz, Sposób na Elfa

  1. Dorota Gellner, Wścibscy;

  2. Julita Grodek, Mania, dziewczyna inna niż wszystkie. Opowieść o Marii Skłodowskiej-Curie;

  3. Tom Justyniarski, Psie troski, czyli o wielkiej przyjaźni na cztery łapy i dwa serca;

  4. Piotr Kordyasz, Lolek. Opowiadania o dzieciństwie Karola Wojtyły (fragmenty);

  5. Zofia Kossak-Szczucka, Kłopoty Kacperka góreckiego skrzata;

  6. Åsa Lind, Piaskowy Wilk;

  7. Aleksandra i Daniel Mizielińscy, Którędy do Yellowstone? Dzika podróż po parkach narodowych

 

Szkoła podstawowa: klasy IVVI

Lektury uzupełniające:

Karol May, Winnetou

Lektury uzupełniające:

  1. Carlo Collodi, Pinokio;

  2. John Flanagan, Zwiadowcy. Księga 1. Ruiny Gorlanu;

  3. Emilia Kiereś, Rzeka;

  4. Zofia Kossak-Szczucka, Topsy i Lupus;

  5. Bolesław Leśmian, Klechdy sezamowe;

  6. Alan Aleksander Milne, Kubuś Puchatek;

  7. Longin Jan Okoń, Tecumseh;

  8. Ferdynand Antoni Ossendowski, Słoń Birara;

  9. Jacek Podsiadło, Czerwona kartka dla Sprężyny;

  10. Louis de Wohl, Posłaniec króla

Rafał Kosik, Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi – przeniesiona z wykazu lektur obowiązkowych do wykazu lektur uzupełniających

Szkoła podstawowa: klasy VII i VIII

Lektury uzupełniające:

Nancy H. Kleinbaum, Stowarzyszenie Umarłych Poetów;

Lektury uzupełniające:

  1. Lloyd Cassel Douglas, Wielki Rybak;

  2. Zofia Kossak-Szczucka, Bursztyny (wybrane opowiadanie);

  3. André Frossard, Nie lękajcie się! Rozmowy z Janem Pawłem II;

  4. Bolesław Prus, Placówka, Zemsta;

  5. Henryk Sienkiewicz, Sąd Ozyrysa;

  6. Nicolas Sparks, Jesienna miłość

  1. Melchior Wańkowicz, Ziele na kraterze (fragmenty) – przeniesione z wykazu lektur obowiązkowych do wykazu lektur uzupełniających jako pozycja: Melchior Wańkowicz, Ziele na kraterze;

  2. Jan Paweł II, Przekroczyć próg nadziei (fragmenty) – przeniesione z wykazu lektur uzupełniających do wykazu lektur uzupełniających w zakresie rozszerzonym w liceach ogólnokształcących i technikach

Branżowa szkoła I stopnia

Lektura obowiązkowa

wybrane wiersze poety Marcina Świetlickiego

   

Liceum ogólnokształcące/
Technikum

Branżowa szkoła II stopnia

Lektura obowiązkowa

Zakres podstawowy: wybrane wiersze następujących poetów: Marcin Świetlicki

Zakres rozszerzony:

  1. Jan Parandowski, Mitologia, część II Rzym;

  2. François Villon, Wielki testament (fragmenty);

  3. Piotr Skarga, Żywoty świętych (fragmenty).

Lektura uzupełniająca

Zakres podstawowy:

  1. Kronika Książąt Polskich, oprac. Jerzy Wojtczak-Szyszkowski;

  2. Juliusz Słowacki, Listy do Matki (fragmenty);

  3. Henryk Sienkiewicz, Listy z podróży do Ameryki (fragmenty);

  4. Stefan Żeromski, Ludzie bezdomni;

  5. Ryszard Krynicki, Adam Zagajewski, wybór wierszy;

  6. Witold Pilecki,  Raport Witolda;

  7. Wiesław Kielar, Anus mundi;

  8. Zofia Kossak-Szczucka, Pożoga. Wspomnienia z Wołynia 1917–1919;

  9. Jarosław Iwaszkiewicz, wybrane opowiadanie;

  10. John Ronald Reuel Tolkien, Władca pierścieni. Drużyna pierścienia

Zakres rozszerzony:

  1. Zofia Kossak-Szczucka, Błogosławiona wina;

  2. Ferdynand Antoni Ossendowski, Mocni ludzie; Ludzie, zwierzęta, bogowie;

  3. Krystyna Lubieniecka-Baraniak, Gdy brat staje się katem;

  4. Jan Paweł II, Przekroczyć próg nadziei (fragmenty); Tryptyk rzymski; Pamięć i tożsamość (fragmenty), Fides et ratio (fragmenty);

  5. Karol Wojtyła, Przed sklepem jubilera;

  6. Stefan Wyszyński, Zapiski więzienne;

  7. Paweł Zuchniewicz, Ojciec wolnych ludzi. Opowieść o Prymasie Wyszyńskim.

Lektura obowiązkowa

zmiana o charakterze redakcyjnym w pkt 49 dotyczącym powojennej piosenki literackiej

zmiana o charakterze redakcyjnym w pkt 33 dotyczącym powojennej piosenki literackiej

Liceum ogólnokształcące/
Technikum

 

Zalecane dzieła teatralne i filmowe

  1. Apocalypsis cum figuris, reż. Jerzy Grotowski;

  2. Zezowate szczęście, reż. Andrzej Munk

Zalecane dzieła teatralne i filmowe

Przerwanie działań wojennych, reż. Juliusz Machulski

 

Liceum ogólnokształcące/
Technikum

 

Teksty polecane do samokształcenia

Ewelina Nurczyńska-Fidelska, Barbara Parniewska, Ewa Popiel-Popiołek, Halina Ulińska, Film w szkolnej edukacji humanistycznej

Teksty polecane do samokształcenia

  1. Jan Błoński, Język właściwie użyty. Szkice o poezji polskiej drugiej połowy XX wieku;

  2. Grażyna Borkowska, Pozytywiści i inni;

  3. Włodzimierz Dłubacz, O kulturę filozofii;

  4. Keith Houston, Książka. Najpotężniejszy przedmiot naszych czasów zbadany od deski do deski;

  5. Czesław Jaroszyński i Piotr Jaroszyński, Kultura słowa. Podstawy retoryki klasycznej;

  6. Piotr Jaroszyński, Człowiek i nauka. Studium z filozofii kultury;

  7. Karl Jaspers, Idea uniwersytetu;

  8. Teresa Kowalik, Przemysław Słowiński, Królewski dar. Co Polska i Polacy dali światu;

  9. Jakub Z. Lichański, Retoryka. Historia – Teoria – Praktyka, t. I i II;

  10. O polską kulturę humanistyczną. Z Mieczysławem A. Krąpcem OP rozmawia Piotr S. Mazur;

  11. Ryszard Przybylski, Klasycyzm, czyli prawdziwy koniec Królestwa Polskiego.

 

Leave a Reply