Standardy zatrudniania nauczycieli specjalistów

Standardy zatrudniania nauczycieli specjalistów dotyczą również logopedów; fot. pl.freepik.com

W życie weszły przepisy wprowadzające standaryzację zatrudniania nauczycieli specjalistów w przedszkolach i szkołach. Chodzi o psychologów, pedagogów, pedagogów specjalnych, logopedów i terapeutów pedagogicznych. Wdrażanie pierwszego etapu standaryzacji rozpocznie się 1 września 2022 roku. Dlatego Ministerstwo Edukacji i Nauki zaleciło uwzględnienie nowych regulacji w opracowywanych na rok szkolny 2022/2023 arkuszach organizacji.

12 maja br. Sejm RP przyjął, a pięć dni później prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw. Przepisy te wprowadzają minimalną łączną liczbę nauczycieli pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów oraz terapeutów pedagogicznych, która będzie musiała być zapewniona w:

● publicznych i niepublicznych przedszkolach niebędących placówkami specjalnymi,
● szkołach podstawowych,
● liceach ogólnokształcących,
● technikach oraz branżowych szkołach I stopnia, które nie są szkołami specjalnymi,
● szkołach artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej lub liceum ogólnokształcącego,
● zespołach, w skład których wchodzą wymienione wyżej przedszkola lub szkoły.

PEDAGOG SPECJALNY

Dodatkowo ustawa wprowadza w przedszkolach oraz szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych nowe stanowisko pedagoga specjalnego. Jego kwalifikacje i zadania w ramach pensum zostaną określone w rozporządzeniach dotyczących:

● szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli;
● zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach;
● wykazu zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli: pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych.

DWA ETAPY

Liczba etatów nauczycieli specjalistów będzie uzależniona od liczby dzieci lub uczniów w danym przedszkolu, szkole lub zespole. Wprowadzenie standardów podzielono na dwa etapy.

W pierwszym – od 1 września 2022 roku do 31 sierpnia 2024 roku – będą obowiązywały niższe, przejściowe wartości standardów (tabela nr 1):

Liczba dzieci lub uczniów

Łączna liczba etatów

od 101

1,5 etatu + 0,2 etatu na każdych kolejnych 100 uczniów

od 51 do 100

1

od 31 do 50

0,5

od 1 do 30

0,25

 

W etapie drugim – od 1 września 2024 roku – zostaną wprowadzone docelowe wartości standardów:

Liczba dzieci lub uczniów

Łączna liczba etatów

od 101

2 etaty + 0,2 etatu na każdych kolejnych 100 uczniów

od 51 do 100

1,5

od 41 do 50

1

od 31 do 40

0,8

od 21 do 30

0,6

od 11 do 20

0,4

od 1 do 10

0,25

PRZYKŁADOWE WYLICZENIA ETATÓW

W szkole uczy się 180 uczniów. Obecnie szkoła ma 11 godzin pedagoga i 11 godzin logopedy. Zgodnie z przepisami przejściowymi od września br. szkoła powinna mieć co najmniej 1,5 etatu specjalisty, w tym minimalną liczbę etatów psychologów i pedagogów specjalnych. Czyli ile?

W omawianym przypadku szkoła powinna zatrudniać od września 2022 roku co najmniej 1,5 etatów specjalistów, z czego co najmniej 25 proc. × 1,5 = 0,375 etatu psychologa, 25 proc. × 1,5 = 0,375 etatu pedagoga specjalnego oraz 0,75 etatu (łącznie) pozostałych specjalistów (pedagoga, logopedy lub terapeuty pedagogicznego).

Przeliczając to na godziny pracy nauczyciela, przy założeniu, że pensum specjalistów wynosi 22 godziny tygodniowo, szkoła powinna mieć co najmniej 8,25 godzin psychologa, 8,25 godzin pedagoga specjalnego oraz 16,5 godzin (łącznie) pozostałych specjalistów (pedagoga, logopedy lub terapeuty pedagogicznego).

MEiN przypomina, że zgodnie z artykułem 42d ust. 4 ustawy Karta Nauczyciela (będzie obowiązywał od 1 września 2022 roku) przy obliczaniu minimalnego wymiaru etatów specjalistów brać należy pod uwagę również godziny ponadwymiarowe realizowane przez tych specjalistów.

W zespołach (przedszkole + szkoła podstawowa) liczbę dzieci/uczniów do wyliczenia wymaganych etatów liczyć należy łącznie. Jeśli przykładowo przedszkole liczy 100 dzieci, a szkoła podstawowa 180 uczniów i wchodzą one w skład zespołu, to łączna liczba uczniów zespołu wynosi 280 uczniów. Tak więc od września 2022 roku niezbędne minimum etatów specjalistów wynosi 1,7 etatu (1,5 etatu za liczbę uczniów powyżej 100 + 0,2 etatu za kolejnych 100 uczniów).

W ramach tego standardu należy, zgodnie z art. 42d ust. 11, przewidzieć co najmniej 25 proc. × 1,7 = 0,425 etatu psychologa oraz 25 proc. × 1,7 = 0,425 etatu pedagoga specjalnego. Ostatecznie więc w takim zespole musi być co najmniej 0,425 etatu psychologa, 0,425 etatu pedagoga specjalnego oraz 0,85 etatu (łącznie) pozostałych specjalistów (pedagoga, logopedy lub terapeuty pedagogicznego).

Wprowadzenie standardów zostanie sfinansowane z budżetu państwa w postaci wzrostu wysokości części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. W 2022 roku na ten cel przeznaczono 520 milionów złotych. Sposób podziału środków zostanie określony w znowelizowanym rozporządzeniu w sprawie podziału części oświatowej subwencji ogólnej w 2022 roku.

WYTYCZNE DO PRZYGOTOWANIA ARKUSZA ORGANIZACJI NA ROK SZKOLNY 2022/2023

1. Minimalna łączna liczba etatów nauczycieli specjalistów powinna zostać określona zgodnie z wartościami przewidzianymi na okres przejściowy (tabela nr 1).

  1. Łączną liczbę etatów nauczycieli specjalistów oblicza się jako sumę ilorazów, w których dzielną jest suma liczby godzin zajęć realizowanych na stanowisku nauczyciela pedagoga, pedagoga specjalnego, psychologa, logopedy lub terapeuty pedagogicznego w ramach tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć i liczby przydzielonych godzin ponadwymiarowych w ramach pracy na tym stanowisku, a dzielnikiem jest tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz.

  2. W przedszkolach i szkołach, do których uczęszcza więcej niż 50 dzieci lub uczniów, wymiar etatów pedagoga specjalnego oraz psychologa nie może być niższy niż 25 proc. łącznej liczby etatów nauczycieli specjalistów określonej w standardach. Tym samym etaty psychologa i pedagoga specjalnego muszą stanowić co najmniej połowę łącznej liczby etatów nauczycieli specjalistów określonej w standardach.

  3. Do łącznej liczby etatów nauczycieli specjalistów nie wlicza się etatów nauczycieli posiadających kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej zatrudnianych dodatkowo w celu współorganizowania kształcenia integracyjnego oraz współorganizowania kształcenia uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie oraz zagrożonych niedostosowaniem społecznym, jak również etatów doradców zawodowych.

  4. W przypadku nauczyciela, który uzupełnia tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, liczba godzin zajęć realizowanych w ramach tego stosunku pracy na stanowisku nauczyciela pedagoga, pedagoga specjalnego, psychologa, logopedy lub terapeuty pedagogicznego jest uwzględniana w łącznej liczbie etatów nauczycieli specjalistów w każdym przedszkolu, szkole lub zespole, w którym nauczyciel realizuje te zajęcia, odpowiednio do realizowanego w tym przedszkolu, szkole lub zespole części tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin tych zajęć.

  5. W przypadku przedszkoli, szkół lub placówek połączonych w zespół zawierający co najmniej jedno wymienione przedszkole lub szkołę do liczby dzieci lub uczniów będącej podstawą do obliczenia wymaganej minimalnej łącznej liczby nauczycieli specjalistów wlicza się wyłącznie dzieci uczęszczające do wymienionych przedszkoli oraz uczniów wymienionych szkół wchodzących w skład zespołu.

  6. W przypadku szkoły podstawowej, w której zorganizowano oddział przedszkolny, do liczby dzieci lub uczniów wlicza się także dzieci uczęszczające do oddziału przedszkolnego.

  7. W przypadku szkoły podstawowej, której jest podporządkowana szkoła filialna (mowa jest o niej w art. 95 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe), do liczby uczniów wlicza się także uczniów szkoły filialnej.

  8. Liczba dzieci lub uczniów przypadających na jeden etat nauczycieli pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów lub terapeutów pedagogicznych w wymienionych przedszkolach, szkołach i zespołach prowadzonych przez dany organ prowadzący nie może być wyższa niż średnia arytmetyczna liczby dzieci lub uczniów przypadających na jeden etat nauczycieli pedagogów, psychologów, logopedów lub terapeutów pedagogicznych w przedszkolach, szkołach i zespołach, o których mowa w ust. 1, prowadzonych przez ten organ prowadzący, według stanu na 30 września 2021 roku i 30 września 2020 roku.

  9. Liczbę dzieci i uczniów będącą podstawą określania łącznej liczby etatów nauczycieli specjalistów oblicza się według stanu na 1 września danego roku szkolnego. Określając niezbędny wymiar nauczycieli specjalistów w projekcie arkusza organizacji, należy brać pod uwagę przewidywaną liczbę dzieci lub uczniów na 1 września. W przypadku zmiany liczby uczniów po zatwierdzeniu arkusza organizacji, która wpłynie na wysokość określonych standardów zatrudniania specjalistów, należy dokonać odpowiedniej zmiany w arkuszu organizacji (aneks).

Należy pamiętać, że jeżeli liczba dzieci lub uczniów nie zmniejszyła się w organie prowadzącym w stosunku do średniej z poprzednich dwóch lat, nie ma możliwości zmniejszania liczby etatów nauczycieli specjalistów.

Oprac. JJ
źródło: Ministerstwo Edukacji i Nauki (www.gov.pl/web/edukacja-i-nauka)

 

1 KOMENTARZ

Leave a Reply