„Radość z pisania książki”. Czy warto wprowadzać innowację pedagogiczną?

Uczniowie klasy III b SP nr 8 w Opolu (rok szkolny 2016/2017) piszą teksty do książki; fot. Anna Ferens

W roku szkolnym 2016/2017 napisałam i zrealizowałam innowację pedagogiczną pt. „Radość z pisania książki”. Projekt skierowany był do uczniów klasy III b (18 osób) Publicznej Szkoły Podstawowej nr 8 w Opolu i miał na celu napisanie, zilustrowanie i wydanie wspólnej, klasowej książki.

Celem mojej innowacji było również:

  • rozwijanie aktywności twórczej, umiejętności literackich, plastycznych, a także posługiwania się technologią komputerową;
  • zwiększanie motywacji uczniów do tworzenia własnych tekstów w różnych formach gatunkowych;
  • rozwijanie funkcji językowych i wzbogacenie słownictwa;
  • wyrównanie szans edukacyjnych uczniów i podniesienie ich samooceny;
  • zwiększenie możliwości osiągania przez uczniów lepszych wyników w nauce i różnorodnych konkursach.

Nowatorstwo projektu polegało na innej, ciekawej dla dzieci formie prowadzenia wybranych zajęć lekcyjnych, podczas których – poprzez samodzielne, swobodne pisanie, ilustrowanie i wydanie wspólnej książki, zabawę oraz ćwiczenia praktyczne – uczniowie mieli zacząć inaczej postrzegać książki, na przykład kojarzyć je z czymś ciekawym i radosnym, a nie z przymusem i nauką.

W ciągu roku szkolnego czytałam dzieciom różne formy literackie, umożliwiłam spotkanie z Waldemarem Cichoniem, autorem serii książek Cukierku, ty łobuzie!. Zachęcałam też uczniów do pisania indywidualnych, swobodnych tekstów na podstawie ich własnych doświadczeń, przeżyć i działań oraz ich naturalnej skłonności do fantazjowania.

Dzięki temu dziecko mogło wyrazić siebie, komunikować innym swoje myśli i spostrzeżenia. Swobodna ekspresja spełniła też funkcję psychoterapeutyczną, gdyż pozwoliła wyrazić różnorodne potrzeby emocjonalne ucznia. Teksty te ułatwiły mi bliższe poznanie dziecka i ewentualną pomoc, jeśli takowa była konieczna.

Uczniowie przepisali stworzone teksty na komputerze, a prace plastyczne wykonywali różnorodnymi technikami. Prace zostały zeskanowane, sfotografowane, poddane obróbce komputerowej i wydrukowane jako ilustracje do naszej wspólnej książki, której dzieci nadały wymyślony przez siebie tytuł „My, klasa III b z PSP 8 – wspomnienia uczniów”.

Fakt upublicznienia tych prac, oczywiście za zgodą autorów i ich rodziców, stanowił dodatkową motywację do wysiłku i unaocznił dzieciom celowość własnego działania.
Do pomocy przy edycji książki poprosiliśmy panią Kasię, polonistkę, która zgodziła się zostać naszym korektorem i sprawdziła treść pod kątem poprawności językowej, stylistycznej oraz logicznej.

W ten proces twórczy bardzo zaangażowali się również rodzice uczniów i pomagali nam na każdym etapie powstawania książki. To oni zajęli się drukowaniem, składaniem i oprawieniem każdego egzemplarza oraz dostarczeniem gotowego produktu do klasy, abym mogła na koniec roku szkolnego wręczyć każdemu uczniowi egzemplarz wydawnictwa razem ze świadectwem ukończenia klasy III.

Podekscytowanie, zaciekawienie, radość, śmiechy, komentarze… „Ojej, to moje pismo!”, „Wow, widziałeś?”, „Ha, ha, ale śmiesznie wyszło”, „Szkoda, że tak krótko napisałem”, „Dziękuję, pani Aniu. Babcia się ucieszy, jak zobaczy, co napisałam” itp. To tylko niektóre z komentarzy dzieci. Prawdziwe emocje towarzyszyły pierwszemu przewracaniu kartek książki z ich własną twórczością.

Te reakcje rozwiały moje wątpliwości, czy warto było wprowadzać ów pomysł w życie. Mimo że nie zawsze wszystko szło według planu, mimo licznych potknięć i przeciwności losu uważam, że wszystko, co jest inne od zwykłych lekcji, co jest wytworem samych uczniów, czego mogą dotknąć i doświadczyć, jest dla dzieci bezcenne i przyczynia się do ich sukcesów w dalszej edukacji oraz w życiu.

Na pierwsze efekty naszego projektu nie trzeba było długo czekać:

  • Kamil zdobył drugie miejsce w Międzyszkolnym Konkursie „Mały Omnibus” i wyróżnienie w XXII Międzyszkolnym Konkursie Ortograficznym Klas III Szkół Podstawowych w MDK w Opolu;
  • Alicja zajęła drugie miejsce w Międzyszkolnym Konkursie Plastycznym „Historia Opola oczami uczniów” w ramach obchodów 800 lat Opola;
  • dzieci z koła teatralnego zdobyły pierwsze miejsce w X Międzyszkolnych Konfrontacjach Teatralnych.

Realizacja innowacji i zaprezentowanie gotowej książki przed komisją kwalifikacyjną przyczyniły się do zdania przeze mnie egzaminu na nauczyciela mianowanego.
Tak jak wspomniałam, nie obyło się bez wpadek podczas realizacji projektu. Na początku dzieci nie chciały pisać na lekcjach żadnych opowiadań, wierszy, rymowanek. Zadawałam więc im je jako pracę domową, a w szkole przepisywały na komputerze, rysowały, skanowały itd.

Więcej mojej pomocy wymagały dzieci z trudnościami w nauce, ale pomimo ogromnych problemów nie poddawaliśmy się i też miały swój wkład w powstanie książki. Nie udało się nam profesjonalnie wydrukować książki w drukarni, ponieważ okazało się, że koszty druku tak małego nakładu są bardzo wysokie. Zdecydowaliśmy z rodzicami, że wydrukujemy te setki kartek na domowych drukarkach i zbindujemy egzemplarze w punkcie ksero.

Planowałam kolejną realizację innowacji w roku 2019/2020, ale tu niestety przeszkodził nam COVID-19 i lockdown. Mam jednak nadzieję, że od września 2022 roku uda mi się kontynuować innowację pt. „Radość z pisania książki” w przyszłej klasie III a.
Uczniowie, którzy kilka lat temu brali udział w projekcie, są już w starszych klasach, ale wiem, że nie spoczęli na laurach, są ciekawi świata i zdobywają zaszczytne miejsca w różnorodnych konkursach. Bardzo im kibicuję. Nadal też tworzę autorskie programy i organizuję swoim obecnym uczniom wiele podobnych zajęć.

Anna FERENS
nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej i terapeuta pedagogiczny
w Publicznej Szkole Podstawowej nr 8 im. Gustawa Morcinka w Opolu

Leave a Reply