Mądrości z przeszłości. O wychowaniu dla życia przez życie

Ovide J. Decroly (1871-1932), fot. fondationdecroly.be

Ovide J. Decroly był belgijskim psychiatrą, psychologiem i pedagogiem, reprezentantem kierunku naturalistycznego w pedagogice, jednym z twórców ruchu nowego wychowania. Urodzony 23 lipca 1871 roku w Ronse, głosił ideę wychowania „dla życia przez życie”.

Założenia jego systemu zrywały z szablonowością szkoły tradycyjnej, odwoływał się on do rzeczywistości przyrodniczej i społecznej otaczającej młodego człowieka, uwzględniał jego zainteresowania i potrzebę aktywności. Programy szkolne uważał za opracowane niewłaściwie, gdyż były niedostatecznie powiązane między sobą oraz miały mało wspólnego z zainteresowaniami uczniów, przez co wydawały się im sztuczne i pozbawione sensu.

W 1901 roku Decroly założył Instytut Kształcenia Specjalnego w Brukseli, przeznaczony dla dzieci opóźnionych w rozwoju, w którym stosował autorską metodę ośrodków zainteresowań. Zdobyte tam doświadczenia wykorzystał do opracowania ogólnych zasad wychowania i zreformowania szkoły początkowej, co znalazło wyraz w zorganizowanej w 1907 roku placówce dla uczniów normalnych.

Jej założenia odrzucały podział materiału na przedmioty i lekcje w celu podejmowania zagadnień odpowiadających naturalnym zainteresowaniom młodych osób, wyzwalając aktywność w zdobywaniu wiedzy. W latach 1922–1936 metoda ta została upowszechniona w szkolnictwie belgijskim.

Klasy zorganizowano w postaci pracowni. Uczniowie pracowali w zespołach koedukacyjnych, zróżnicowanych wiekowo, jednak odznaczających się zbliżonym poziomem intelektualnym. Wykluczone zostały przedmioty nauczania z wyjątkiem gimnastyki i śpiewu. Nie używano również podręczników, a ich funkcję spełniał prowadzony przez ucznia dzienniczek. Tok nauczania opierał się na trzech stopniach: obserwacji, kojarzeniu i wyrażaniu.

Pierwsza część zajęć polegała na ukierunkowanej przez nauczyciela bądź spontanicznej obserwacji określonych zjawisk. Druga dotyczyła kojarzenia wyników obserwacji ze zjawiskami poznanymi przez uczniów wcześniej. Ostatnia wiązała się z praktycznym wykorzystaniem zdobytej wiedzy w formie lepienia, modelowania, rysowania, wycinania, wypowiedzi ustnych lub pisemnych.

Koncepcje dydaktyczne Belga wywarły istotny wpływ na metodykę nauczania początkowego, także w  szkolnictwie specjalnym. Jego główne prace, które przetłumaczono na język polski, to Ku odnowie szkoły (1921, wyd. pol. 1930) oraz Gry wychowawcze jako środek wdrożenia dziecka do czynności umysłowych i ruchowych (1914, wyd. pol. 1931). Decroly zmarł 12 września 1932 roku w Uccle.

(ad)

Leave a Reply