Kodowanie w przedszkolu. Zabawy, które uczą analizowania, planowania i kreatywności

0
1309
Nauka kodowania w przedszkolu to wciągająca zabawa; fot. Elwira Szymaniak

Kodowanie często postrzegane jest jako coś trudnego, przeznaczonego dla informatyków i programistów. To jeden ze stereotypów, z którymi zmagają się nauczyciele, wprowadzając naukę kodowania do przedszkoli.

W Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Grzymiszewie regularnie prowadzone są zajęcia z kodowania w grupach przedszkolnych, bo stawiamy czoła stereotypom i wiemy, jak często nowatorskie rozwiązania ułatwiają życie.

Postęp technologiczny, a także fakt, że dzieci od najmłodszych lat poruszają się w świecie cyfrowym bez najmniejszych problemów, skłania nas również do tego, aby nauczyć naszych wychowanków bezpiecznego i rozważnego korzystania z sieci internetowej i multimediów.

Czym jest kodowanie?

W przypadku małych dzieci to przede wszystkim zabawa przygotowująca je do algorytmicznego myślenia oraz zadaniowego podejścia do stawianych problemów.

Jak podaje strona giganciprogramowania.edu.pl, kodowanie jest określeniem nieco węższym niż programowanie. Oznacza przetwarzanie (zapisywanie) informacji w postaci kodu, np. umownych znaków. Daną informację można zakodować, czyli zaszyfrować. W przypadku komputerów to właśnie za pomocą odpowiedniej sekwencji zaszyfrowanych wiadomości możemy wydać urządzeniu jakieś polecenie, by uzyskać określone działanie.
Napisanie takiej wiadomości to właśnie kodowanie. Natomiast dostarczenie jej komputerowi w formie opracowanej – w poprawnej kolejności i w taki sposób, aby maszyna mogła realizować pewne zdarzenia przyczynowo-skutkowe – to programowanie.

Czy nauka kodowania w przedszkolu ma sens?

Jak najbardziej tak, gdyż esencją sztuki kodowania jest łączenie wiedzy matematycznej z humanistyczną, odkrywanie, planowanie, analizowanie, kształtowanie wyobraźni przestrzennej, rozwijanie koordynacji wzrokowo-ruchowej.

Ponadto kodowanie składa się z różnych etapów i tylko wspólne konsultacje pomiędzy dziećmi mogą doprowadzić do osiągnięcia finalnego sukcesu, co uczy współpracy w grupie i zdrowej rywalizacji.

Kodowanie wymaga skupienia podczas wykonywania poszczególnych procedur, pozytywnie wpływając na kształtowanie zarówno cierpliwości, jak i wytrwałości u dziecka. Pobudza również wyobraźnię, zachęca do kreatywnych działań, a rozwijając umiejętność logicznego myślenia, wzmacnia w dziecku pewność siebie oraz poczucie własnej wartości.
Portal Giganci Programowania przekonuje, że już przedszkolaki mogą rozpocząć naukę kodowania. Różnego rodzaju gry i zabawy można połączyć z ćwiczeniem rozróżniania kolorów, części ciała, kierunków i położenia.

Od czego zacząć?

Cel zabawy z kodowaniem jest jeden – zrealizować określone zadanie lub pozbyć się jakiegoś problemu, tworząc i kodując jego rozwiązanie. Dziecko ma więc opracować potrzebne informacje i podać je w odpowiedniej sekwencji.

Warto podkreślić, że do zabaw z kodowaniem nie potrzebujemy komputera ani innego specjalistycznego sprzętu. Możemy wykorzystać np. plastikowe kubeczki. W początkowym etapie sprawdzają się one świetnie, gdyż są kolorowe, lekkie i wygodne do manipulowania. Zaczynając zabawę, warto dać dzieciom pełną swobodę do tworzenia konstrukcji według własnych pomysłów. Następnie stopniowo przechodzimy do wprowadzania przedszkolaków w świat schematu, proponując układanie kubeczków według wzoru, który jest narysowany bądź wypowiedziany. Takie zabawy nie dość, że rozwijają motorykę małą, to doskonale uczą uważnego słuchania, logicznego myślenia i obserwowania.

Do nauki kodowania nie potrzebujemy komputera. Możemy wykorzystać np. plastikowe kubeczki; fot. Elwira Szymaniak

Narzędzia do nauki kodowania

Zabawa w kodowanie to inwestycja w przyszłość, dlatego staramy się, aby jak najbardziej urozmaicać zajęcia, np. poprzez korzystanie z dywanowej maty. To duża kratownica zawierająca oznaczenia literami i cyframi.

Dzieci zaczynające edukację przedszkolną niejednokrotnie mylą strony (prawa – lewa, góra – dół). Dzięki odszyfrowywaniu i ustalaniu położenia przedmiotów na macie za pomocą symboli (strzałek) lub komend (B4, niebieski) łatwiej im określać strony. Kształtują też umiejętności analizowania, planowania i dostrzegania błędów.

Kolejnym krokiem jest zabawa na macie z wykorzystaniem robota Bee Bot o wyglądzie małej pszczółki, wydającej dźwięki i poruszającej się zgodnie z wcześniej zaplanowaną (zakodowaną) trasą. Zabawa z robotem angażuje kilka zmysłów dziecka równocześnie, rozwija myślenie abstrakcyjne i sekwencyjne, a także orientację kierunkową na płaszczyźnie.

Zajęcia na macie z wykorzystaniem robota Bee Bot; fot. Elwira Szymaniak

W naszym przedszkolu korzystamy również z wirtualnej maty do kodowania, która zamieszczona jest na bezpłatnej platformie internetowej (mata.uczymydzieciprogramowac.pl), dającej możliwość tworzenia szeregu aktywności, sprzyjających rozwijaniu kompetencji językowych, logicznych i matematycznych.
Wykorzystujemy także takie aplikacje jak np. Code.org czy Scratch Junior, które są intuicyjne, oparte na symbolach i pozwalające na tworzenie pokazów multimedialnych, gier czy historyjek.

Na uwagę niewątpliwie zasługują dyktanda graficzne (piksele). Przedszkolaki je uwielbiają, gdyż jest to dla nich nie tylko dobra zabawa, ale przede wszystkim możliwość kształtowania umiejętności graficznych i wyznaczania kierunków na kartce papieru. To dobry pomysł wprowadzający dzieci w świat kodowania, niewymagający wkładu finansowego, ponieważ potrzebna jest jedynie kartka papieru z narysowaną kratownicą lub zeszyt w kratkę. Zabawa polega na wypełnianiu pustego pola według schematu bądź według rozmieszczonych strzałek.

Pozytywne „kombinowanie”

W 2020 roku dołączyliśmy do ogólnopolskiego programu „Uczymy dzieci programować”. Realizując propozycje przygotowane przez jego autorkę Annę Świć, wprowadzamy dzieci w cyfrowy świat, ucząc świadomego, bezpiecznego i twórczego korzystania z nowoczesnych technologii, kształtujemy kompetencje kluczowe, a także podnosimy prestiż przedszkola i swoje kwalifikacje.

W ramach przedsięwzięcia „Uczymy dzieci programować” podjęliśmy wyzwania w konkursie „Cała Polska programuje”, realizując zadania wpisujące się w Międzynarodowy Tydzień Kodowania CodeWeek.

Rozwijając podstawowe kompetencje XXI wieku, powinniśmy uczyć dzieci krytycznego myślenia i pozytywnego „kombinowania” już na etapie przedszkola, pamiętając, że jedyne, co nas ogranicza w kodowaniu, to wyobraźnia.

Elwira SZYMANIAK
nauczyciel wychowania przedszkolnego w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Grzymiszewie (woj. wielkopolskie)

TEN ARTYKUŁ POWSTAŁ W RAMACH PROCEDURY AWANSU ZAWODOWEGO. DZIEL SIĘ WIEDZĄ I DOŚWIADCZENIEM Z „KURIEREM”. POMOŻEMY CI W AWANSIE ZAWODOWYM I WSPÓLNIE ZAINSPIRUJEMY INNYCH! SZCZEGÓŁY – TEL. 739 290 210.

Leave a Reply