Dlaczego ten dom tak wygląda? Edukacja architektoniczna dla najmłodszych

Grafika z materiałów edukacyjnych; źródło: Łódzki Dom Kultury

„Dlaczego ten dom tak wygląda? Architektura pod lupą dla najmłodszych” – to projekt skierowany do nauczycieli, edukatorów i animatorów kultury, którzy na co dzień realizują zadania związane z przedmiotami artystycznymi. Są to gotowe scenariusze lekcji, a także przewodniki, omawiające znane i mało znane miejsca, w interesujący sposób opowiadające o detalach architektonicznych.

Opracowane materiały dotyczą architektury ośmiu miast województwa łódzkiego: Tomaszowa Mazowieckiego, Opoczna, Radomska, Piotrkowa Trybunalskiego, Zgierza, Zduńskiej Woli, Skierniewic i Pabianic. Zachęcają do poszukiwania z dziećmi detali architektonicznych, prowokują do rozmów o funkcjach poszczególnych elementów.
Każda z publikacji (do bezpłatnego pobrania) składa się z przewodnika po lokalnej architekturze i scenariuszy warsztatów z zakresu edukacji architektonicznej dla klas I-III oraz IV-VI szkół podstawowych.

Autorką przewodników jest Maria Nowakowska − właścicielka marki „Łódzki detal”, popularyzatorka i animatorka kultury, dyrektor międzynarodowego Festiwalu Detalu Architektonicznego #detalfest. Autorką scenariuszy jest Anna Mrozińska-Szmajda – polonistka i animatorka kultury.

Odboje i posadzki

Opisane są najbardziej znane obiekty, ale nie brakuje też opowieści o mniej znanych miejscach. W Opocznie, oprócz architektury sakralnej i budynków użyteczności publicznej, zwracamy uwagę na przykład na nietypowe żeliwne odboje (chronią ściany przed obijaniem) przy jednej z bram – ciężkie, dekoracyjne, z głowami smoków. Już to może być zachętą do rozmowy: dlaczego w tym miejscu się te elementy znalazły, jaka była ich funkcja? Nieco dalej przyglądamy się wyłożonej płytkami ozdobnej posadzce, zastanawiając się, dlaczego przy ścianie płytki mają półokrągłą formę. Jak dzięki tym elementom pobudzić wyobraźnię dzieci? Można układać posadzki z różnych wyciętych z papieru figur geometrycznych, tworzyć ozdobne bordiury czy sztukaterie z masy solnej, wymyślać baśnie z postaciami zainspirowanymi nietypowymi stworami. Można poszukać innych miejsc z podobnymi zdobieniami, jakie były na posadzce.

Uwagę zwracają nietypowy kształt klamki, „adresowa latarenka”, stare drewniane drzwi, a nawet zawiasy będące przykładem interesującego detalu ślusarskiego i kowalskiego.
Autorka zachęca do analizowania, jak zmieniały się tabliczki adresowe… Zatrzymuje się przy szyldach. Opowiada o tym, jakich krojów pisma użyto. To może zainspirować do przeglądania dawnych czasopism, sprawdzenia, co dawniej w nich reklamowano (np. proszki do zębów zamiast past, pomady do włosów, gorsety), poznania zawodów innych niż znamy dziś. To też zachęta do projektowania z użyciem różnych krojów liter.

„Literoduchy” i właz do studzienki

W Pabianicach przyglądamy się kościołom, rezydencjom, analizujemy rzeźby na dawnym budynku fabryki, podziwiamy przykłady metaloplastyki (np. balustrady czy okazały uchwyt na drzewiec flagi). Na ścianach znajdujemy i odszyfrowujemy „literoduchy”, czyli ślady dawnych napisów reklamowych.

W Radomsku obserwujemy przykład lokalnej mody architektonicznej z lat 70. XX w. – wzory wyciskane w tynku czy układane ze stłuczki szklanej na domach jednorodzinnych; przyglądamy się płotom, na których można wypatrzyć np. sceny myśliwskie.
W Skierniewicach zatrzymujemy się przy… włazie do studzienki kanalizacyjnej, by znaleźć na niej postać gryfa. Dowiadujemy się, co to jest boniowanie. Udaje się wypatrzyć bardzo dekoracyjny karmnik, zbliżony formą do stylowych rozwiązań architektonicznych. Próbujemy zgadnąć, co przedstawiają kamienne rzeźby z okresu PRL-u.

Scenariusze i filmy

To gotowe propozycje na edukacyjne spacery rodziców z dziećmi. Dołączone scenariusze lekcji powinny zaś zainspirować nauczycieli. Pomocne okażą się także filmy zrealizowane w ramach projektu. Są na nich rozmowy dr Karoliny Kołodziej, literaturoznawczyni i edukatorki, z autorką przewodników. Wywiady te obfitują w pomysły, jak można wykorzystać informacje o architekturze w pracy i zabawie z dziećmi. Filmy te dostępne są na kanale YouTube Łódzkiego Domu Kultury. Tam również można obejrzeć nagranie ze szkolenia stanowiącego podsumowanie projektu.

Projekt, zrealizowany przez Łódzki Dom Kultury, dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

oprac. (reb)

Link do publikacji
Filmy
Szkolenie online zrealizowane w ramach projektu

Leave a Reply